Art gallery Shenco

gia eZgveraZe

 ramodenime gacveTili cnebis Sesaxeb

(leqcia miunxenis samxatvro akademiaSi)
 

leqcia Targmnilia studenturi forumis wevrTa mier. citireba da aslebis gamravleba nebadarTulia. komerciul beWdviT organoebSi publikaciisaTvis saWiroa studenturi forumis Tanxmoba

 

 

 

mokled gia eZgveraZisa da misi leqciis Sesaxeb

 studenturi forumi kreatiuli cnobierebis gavrcelebis jgufi

 

`Senkos~ auditorias germaniaSi moRvawe qarTveli mxatvris, batoni gia eZgveraZis mier miunxenis samxatvro akademiaSi wakiTxul leqcias vTavazobT.  baton giasTan studentur forums orwliani urTierToba akavSirebs. erT-erTi yvelaze warmatebuli qarTveli mxatvris rekomendaciebi ganaTlebis sistemis reformis, Tanamedrove saxelovnebo tendenciebis Sesaxeb, misi Zalisxmeva – daexmaros axalgazrdobas informaciul qaosSi orientirebasa da swori midgomebis formirebaSi fasdaudebelia CvenTvis. gasul wels Cven vTxoveT baton gias, Tavisi kandidatura warmoedgina akademiis reqtoris arCevnebisas. samwuxarod, samarcxvino debulebisa da misi Secvlis nebis ararsebobis pirobebSi es SeuZlebeli aRmoCnda, magram Cveni urTierToba grZeldeba, radgan mTavari ara esa Tu is Tanamdebobaa, aramed, batoni gias sityvebiT rom vTqvaT, is rom `Cvenma urTierTobam orive mxares kidev ufro meti Zalebi SegvZinos `dautvirTavi da gamWvirvale~ cnobierebis povnisa da damkvidrebis saqmeSi~ (forumisadmi gamogzavnili werilidan)
   80-iani wlebis bolos, `perestroikis~ epoqaSi msoflio SemoqmedebiTi elitis yuradRebis centrSi is xelovneba moeqca, romelic sabWoTa cenzuris gverdis avliT, xSirad momavlisadmi sruli uimedobis miuxedavad iqmneboda da araferi hqonda saerTo manamde erTaderT oficialurad aRiarebul `socialistur realizmTan~.

Artwork by Gia Edzgveradze

 

Artwork by Gia Edzgveradze

 swored am xelovnebis aRmoCeniT aRZruli interesis talRaze daiwyo mravali dRes saqveynod aRiarebuli mxatvris da maT Soris, gia eZgveraZis evropuli kariera. igi pirveli qarTveli mxatvaria, romlis namuSevrebic msoflios yvelaze prestiJul - soTbis auqcionze gaiyida. (1994) pirveli qarTvelia damoukideblobis mopovebis Semdeg, romelic yvelaze avtoritetul msoflio daTvalierebaze – veneciis bienaleze monawileobs. (1998) (ramdenadac CvenTvisaa cnobili, manamde msgavsi pativi mxolod sergo qobulaZes xvda wilad.) sxvadasxva dros batoni gia aswavlida diuseldorfis, berlinis, miunxenis akademiebSi. TanamSromlobs msoflios wamyvan galereebTan. (tomasis, hans maieris, forsmalumis, bekis da sxva galereebi.)

paradoqsia, magram faqtia – qarTveli axalgazrdoba TiTqmis ar icnobs gia eZgveraZis Semoqmedebasa da naazrevs. imedia, SemoTavazebuli teqsti kargi dasawyisi aRmoCndeba am viTarebis gamosasworeblad.

leqciis formatis miuxedavad, teqsti evropuli kriteriumebis mixedviTac ki sakmaod radikaluria. masSi ganaxlebuli xedviTaa mimoxiluli xelovnebisa da kulturis fundamenturi sakiTxebi, maT Soris, xelovnebis swavlebis problematika. swored aman ganapiroba teqstis mraval enaze Targmna da publikacia. moxarulni davrCebiT, Tu igi Tqvens gamoxmaurebasac  hpovebs.

studenturi forumi axlo momavalSi apirebs gaavrcelos informacia sxva sazRvargareT moRvawe xelovanTa Sesaxebac.

garda amisa, Tqveni mxridan SemoTavazebis SemTxvevaSi SeZlebisdagvarad gavavrcelebT rogorc saavtoro, aseve Targmnil teqstebs.
teqstebi, informacia da mosazrebebi SegiZliaT mogvawodoT: 
nicka@posta.ge , telefoni: 893 330 280, an samxatvro akademiis biblioTekaSi maiko osaZesTan. biblioTekaSi agreTve SegiZliaT gaecnoT gia eZgveraZis Semoqmedebis amsaxvel albomebsa da katalogebs.

 

 

 

      sinamdvileSi yofiereba CvenTvis TiTqmis mxolod sityvaa, xolo sazrisi          
      misi _ ganqarvebadi nisli.

                                                        martin haidegeri

                                                     `metafizikis Sesavali~

 

imgvari struqturis Sesaxeb gansjisas, romelic maqsimalurad warmoaCenda Cemi dRevandeli gamosvlis misias, yvelaze Sesaferisad vpove, mecada _ diskursiul analizSi ramodenime principulad fundamentaluri, magram Cvendami siaxlovis gamo banalurobamde gacveTili cnebis reanimireba momexdina. cnebebisa, romelTac mcdelobis warmatebis SemTxvevaSi udaod gaaCniaT potencia _ advilad gadafaron Cveni Sexvedris mTeli kiTxviTi veli. cnebiTi materialis mTeli speqtridan CvenTvis yvelaze nacnobni SevarCie: kultura, mxatvari, akademia.

 

kultura da xelovneba

 

am cnebaTa xmamaRali gansjisas naTeli gaxdeba ras efuZneba Cemi rwmena imisi azrisa da daniSnulebisadmi, rasac dRes Tanamedrove xelovnebas vuwodebT. es ki is rwmenaa, romelic imTaviTve gansazRvravs nebismieri pedagogiuri moRvaweobis xasiaTsa da mimarTulebas am sarbielze.

 

erTi ubralo propoziciiT daviwyoT. Cven, yvela aq Sekrebilni, udaod daveTanxmebodiT martiv debulebas, rom samxatvro akademia _ kulturis matarebelia da rom aq xelovnebas aswavlian.

 

magram am ueSmako, Tumca sazeimo mtkicebaSi, mis paTetiur da baqia tonSi mgrZnobiare smena ueWvelad aRmoaCens erTgvar isteriul notebs, romlebic saCinohyofen survils - cxadad da garkveviT davinaxoT is realoba romelic sinamdvileSi savsea wyalqveSa rifebiTa da SeniRbuli winaaRmdegobebiT.

 

ukve TviT sityvebis _ kultura da xelovneba _ moxsenieba erTian da mSvidobismyofel konteqstSi, (akademiis miznebi) niRbavs fundamentalur da sayovelTaod cnobil diqotomias, romelic am or cnebas Soris arsebobs. swored igi, es diqotomia, gardaqmnis paradoqsad Tanamedrove xelovnebis saswavlo process (aki arsebobs Sexeduleba, rom misi swavleba saerTodac SeuZlebelia).

 

paradoqsi aq Tavidanve gacxadebulia. xelovneba, romelic ueWvelad warmoadgens kulturis nawils, Tavisi mxriv, kulturisagan principulad gansxvavebul miznebs misdevs. metyvelebasa da yofaSi es ori sityva erTmaneTTan ise axlos dgas, imdenadaa Sesisxlxorcebuli Cvens aRqmaSi erTiani `amaRlebuli grZnobiT~ rom gauwafav da `keTilganwyobil~ smenas albaT,

 

sinonimebadac ki Caesmis. magram savsebiT SesaZlebelia, rom Cvenc ki, kulturul diskursSi CarTulebs da masSi siamovnebis, dakmayofilebis, zogjer - damSvidebis maZiebelT, dagvaviwyda, rom xelovneba yovelTvis metadaa dakavSirebuli barbarosulTan (rodesac misi mzera warsulisakenaa mimarTuli) da absurdulTan (roca igi win imzireba) vidre kulturulTan, rom igi yovelTvis garRvevaa, kulturul, saerTodac, yvela sazRvarTa miRma da rom amisaTvis safasurs ixdian, da rom sazRauri, romliTac es garRveva moipoveba, mudam namdvili sisxlia -_sisxli, romelsac kultura Semdgom umal Camorecxs. mTeli am barbarosulisa da absurdulis (mxatvarTa mier kulturis miRma sivrceebidan nadavliviT mopovebulis) CarTva kulturul gacvlebSi, kulturul diskursSi da bolos, maTi, rogorc faseulobaTa legitimacia am nayofier sanadiro velebs sakuTar sxeulad, egreTwodebul `kulturul sxeulad~ gadaaqcevs.

 

magram ratom aRviqvamT am yvelafers dramad, ra sisxlia es sisxli da ra gagebiTaa igi Camorecxili?

 

mxatvris am `dramasTan~ ziareba imiT iwyeba, rasac Cven ase moxdenilad vuwodebT `kulturasTan ziarebas~ saerTo gagebiT. kultura_usazRvrod zogadi cnebaa, Tavis kontrolsqveS rom aqcevs nebismier aqtiobas. igi TviTaqtualizirdeba da pirobiT niSanTa meoxebiT gacxaddeba. mas akisria misia _ gaaSualos realoba, gaxados igi misawvdomi da artikulirebuli subieqtisaTvis, misces saSualeba mis wiaR sazogadoebrivi operirebisa TviTSenaxvisa da ekonomiis modusSi. kulturasa da kulturul cnobierebas konkretul -racionaluri miznebi aqvs _ Tanacxovrebisa da sasicocxlo procesis organizeba.

 

kulturis niSanTa sxeuli cnobierebis Sevsebas misi(cnobierebis) aqtiobis pirvelive wamidan iwyebs. ganuwyvetliv da gaucnobiereblad asimilirebs ra mas, Cveni cnobiereba bolosdabolos, sakuTar Tavs mxolod kulturis pirobiT formebSi aRiqvams. mTeli Cveni samyaro mxolod pirobiTi formebia. Cven Tavad varT es pirobiTobani. Cveni cnobiereba ganuyofelia artikulirebul niSanTa, teqstTa, CvevaTa, saxeTa, gansagnebul fsiqologiur struqturaTa da a.S. am uzarmazari sxeulisagan. yoveli Cvengani, sakuTari mdgomareobis gacnobierebis dawyebamde, yovelTvis srulad da savsebiT kulturis produqts warmoadgens.

 

Seiyvano adamiani kulturul sivrceSi, gaacno igi, niSnavs _ gaacnobierebino, cxadi gaxado misTvis kulturaSi Cveni danTqmulobis faqti. daexmaro mas _ ganmxolovdes da amgvarad, misce saSualeba - gansWvritos da Seiswavlos kultura, rogorc damoukidebeli sxeuli, qmnadobis, moZraobisa da ganviTarebis sakuTar kanonTa mqone.  rogorc gaSualebuli realoba, kultura, (da misi pirobiTi sxeuli) rogorc amosavali wertili, saintereso araa xelovnebisaTvis. xelovnebas saTave udevs an barbarosulSi an absurdulSi, e.i. pirobiTi sivrcis miRma. magram mxolod kulturaSi da mxolod misi meoxebiT, xelovneba moipovebs sakuTari arsebobis sam mTavar ganmsazRvrel safuZvels. esenia: saidumlo, SekiTxvis SesaZlebloba, ena.

 

ai ras niSnavs es:

 

mxolod kulturaSi, xelovnebas SeuZlia SeiZinos lokalur niSnobriv sistemaTa agebis sakuTari gamocdileba. xolo aseTi magaliTebis gareSe ar arsebobs SesaZlebloba sakuTari damoukidebeli SemoqmedebiTi enis formirebisaTvis, ar arsebobs Sansi_gamoiTqva, gamoixato kulturis sivrceSi, e.i. _ sayovelTaod.

 

Semdgom, kultura _ esaa sazogado SekiTxvaTa dasmis meTodikis istoriuli gamocdilebis arseboba, am gamocdilebis gareSe ki SeuZlebelia aigos SekiTxvis dasmis Tanamedrove

 

struqtura _ isev da isev, kulturuli sivrcis miRma gasvlis Sansi (umTavresi piroba Tanamedrove xelovnebis qmnadobisaTvis).

 

da bolos, yvelaze zogadi formiT, kultura aris mTeli is cnobiereba, romelic ganaxorcielebs adamians rogorc damoukidebel, TviTcnobier socialur arsebas da rasakvirvelia, swored amiT ganacalkevebs mas danarCeni samyarosagan, warmoqmnis ra adamianisaTvis miRmieris, ucnobis ufskruls, mTelis idumalebas — zonas, sadac xelovneba operirebas iwyebs.

 

am sami sikeTis gareSe, romelTac xelovneba kulturaSi moipovebs, mas arseboba ar uweria.

 

magram, sad imalvis kulturaSi mtruli? saidan Cndeba da wveTas iwyebs sisxli?

 

kulturul sivrceSi Seyvanili adamiani ara mxolod acnobierebs kulturas, rogorc misgan damoukidebel realobas, aramed, amave dros, iwyebs Segnebas, rom kultura erTaderTi samkvidro adgilia misi daculobis, simSvidisa da urTierTobebisaTvis, erTaderTi veli sxvaTa Soris misi qmedebisa—adgili misi sazogadoebrivi TviTdamkvidrebisaTvis, rom es, ase vTqvaT, erTaderTi sabudaria tanjuli kacobriobisa, (Tuki, isev da isev kulturis wyalobiT, mas jer kidev Seswevs unari tanjvisa)

 

da ai, rogorc adgili myudro binadrobisa, kulturis sxeuli ukiduresad saSiSia - esaa kunZuli - oazisi garegnulad naivur - instiqturi cxovrebis sisastikisa da qaosis dramis SuagulSi, mxolod fafuki gansasvenebelia ZilquSisaTvis. Cvens amaforiaqebel da Semawuxebel garesamyaros grZnobiTi materialis mdinarebas da mouxelTeblobasTan kontrastSi igi, es kunZuli, pirobiTobaTa es samyaro gvTavazobs iluziis stabilurobasa da erTmniSvnelovanebas, anu yvelafers, rasac SeiZleba daeyrdno, sadac SeiZleba fesvi gaidga, bolos ki xavsiTa da obiTac Seimoso.

 

am veeba da myudro sxeuls erTi momakvdinebelad momnusxveli ram axasiaTebs — winaswar ganmzadebuli xvedri. kulturis sxeuli TviTkmaria. sakuTar sazRvarTa Soris, yvela sferoSi igi warmoqmnis `mniSvnelovan~, Sors mimaval mizanTa konkretul jaWvebs, adamians ganuwyvetel daZabulobaSi rom amyofeben. sakuTari resursebidanve igi gvTavazobs am mizanTa ganxorcielebis saSualebebsac. igi amave dros Seicavs pativmoyvarul da angarebiT ierarqiaTa struqturebs, rogorc procesTa katalizatorebs. masSi mobinadre arsebas ar uCndeba araviTari saarsebo moTxovnileba sazRvrebs miRma gasvlisa. mxolod principulad mimarTuli azri dgams am gadamwyvet nabijs. yvela sxva SemTxvevaSi am uzarmazar niSnobriv sxeulSi myofobasa da operirebas aRviqvamT an - rogorc Cvens erTaderT realobas (vimyofebiT ra srul iluziaSi), anda gaazrebulad viRebT mas, rogorc usafrTxo, saamo da komfortabeluri yofis vels, sadac kulturis matarebelTa naTeli simaZRre da kmayofileba zecas SeRaRadebs. amgvari cnobierebiT yvela erTianad da savsebiT Caefloba `kulturuli aqtiobisa~ da `kulturuli Tanaarsebobis~ mSvidobismyofel senSi.

 

mxatvrisaTvis, da ara marto misTvis, esaa mkvdari udabnos sivrce - aq e.w. `xelovneba~ kombinirebaze, kompilirebasa da kulturul niSanTa gamravlebaze, maT kvlav da kvlav daxvewaze daiyvaneba.

 

niSnebTan amgvar TamaSs araferi aqvs saerTo namdvili xelovnebis misiasTan - gvibiZgos im ukanaskneli, im sanukvarisaken, romelic gamovlenas eswrafvis, iltvis gamoixatos CvenSi Cveni aqmyofobis dasawyisidanve, imisaken, radac unda viqmneT.

 

 

da ai amgvari Semoqmedeba, amgvari moTxovnilebebiTa da maRali pasuxismgeblobiT moiTxovs Seupovar garRvevas kulturuli sivrcis miRma, idumalSi, araartikulirebulSi, anu -barbarosulsa Tu absurdulSi, igi moiTxovs naxtoms — ufskrulSi,  sadac Sen, sruliad ganZarcvuli - principulad marto xar mTelis pirdafCenili mdumarebis wiaR.

 

arsebobs lakanis mniSvnelovani fraza - `mTeli Cveni garja, mTeli Cveni Zalisxmeva mxolod imas emsaxureba, rom Tundac wamiT davinaxoT realuri~. xsenebuli realoba Cvengan misi mTlianad damfaravi enis niSnobriv pirobiTobaTa da misi qmnilebis - kulturis miRma dgas.

 

mas, am realobas Cven vpovebT mxatvarTa, poetTa, yvela danarCen ukompromiso brakonierTa gamocdilebasa da gasxivosnebaSi. (insight)

 

iv klaini mogviTxrobs, erTxel, plaJze wolisas zecas SeCerebulma rogor dainaxa... - ai, swored es ca - ara niSani cnobierebaSi, aramed raRac - misi sruli silaJvardiT, raRac gamaognebeli, gamouTqmeli. es gancda, iv klainis aRiarebiT mTeli Semdgomi cxovreba STaagonebda mas da igi kvlav da kvlav qmnida Tavis cisfer obieqtebs.

 

ai rogori nawyveti moaqvs barTs solersis romanidan, igive TemasTan dakavSirebiT: `me meCveneba, TiTqos sityvaTa zRurblTan vdgavar, pirdapir gamyof zRvarze, romlis miRmac isini xilvadni da smenadni xdebian, axlos im wignTan, romelsac usasrulo TmeniT ocnebobs sakuTar Tavze~.

 

da kidev ufro mniSvnelovania sezanis fraza: `me maqvs Cemi patara gancda, romlis gamoxatvas mTeli cxovreba vcdilob, da mainc, verasodes SevZeli es~

 

es fuZemdebluri frazaa, aq Cans gasvla kulturis miRma da mTavari am frazaSi aris sityva `patara~.

 

upirvelesad, igi migviTiTebs umZafres intuiciaze sezanisa, romelmac SeZlo am pataraSi TavisTvis yvelaze mniSvnelovani aRmoeCina - imdenad mniSvnelovani, rom am `pataras~ man mTeli cxovreba miuZRvna. da meore - ai, aseTi patara gveCveneba realoba (Tu ki saerTod ZalgviZs misi xilva) pirobiT niSanTa usazRvro qselis simtkicesa da impozanturobasTan SedarebiT, romlis usazRvro sxeulsac, Cveulebisamebr, Cvens egzistenciad aRviqvamT. gabedo am patarasaTvis Tavis gadadeba, miuZRvna mas mTeli cxovreba - swored esaa - gadaeSva ufskrulSi, martoobis ufskrulSi, anu iyo kulturis miRma, iq sadac TanamoZmeT ar ZaluZT dagexmaron, gagamxnevon, gagigon, Segafason.

 

aqedan, am patara gancdidan iwyeba diadi Sansi - erTxelac samyaros gaSiSvlebul sxeulze gaxvide. swored am Sanss daeZebs xelovneba.

 

zemoTqmulidan SesaZloa vinmes STabeWdileba Seeqmnas logikuri ganviTarebis SesaZlo gzis Sesaxeb - `kulturis produqtis~ statusidan kulturis sxeulSi gacnobierebuli myofobisa da aqtiobisaken., Semdgom ki mis miRma gasasvlelisaken, magram es safuZvelSive mcdari sqemaa. gakulturulebuli cnobiereba, naziarebi sakuTar sxeulSi binadrobis srul komforts, sakuTari nebiT brZolaSi ar Caebmeba. man instiqti dakarga, axla igi Sinauri cxovelia da sakuTar dReebs Tavisive gasxivosnebis dasabamieri da erTaderTi Sansis kulturaSi daculobis mkvdar sunTqvaze gacvlaSi galevs. ai ase xdeba sinamdvileSi.

 

magram paradoqsis mTeli ucnauroba imaSi mdgomareobs, rom rogorc es dasawyisSi vaCveneT, xelovnebis fesvebi kulturidan aRmocendeba da cnobierebis kulturul sivrceSi CarTvis gareSe sasurveli garRveva ar Sedgeba. metic, swored kulturaa is, rac ayalibebs mas, rogorc SesaZleblobas. kulturamde, barbarosulSi aseTi SesaZlebloba ar arsebobs.

 

amitomac saswavlo procesi grZeldeba da Cvenc TavdadebiTa da bejiTad vaswavliT iseT sagnebs, rogoricaa: niSanTqmnadobis principebi da niSanTa sistemis organizaciis fundamentaluri kanonebi,  ideis formaSi danergvis meTodikis kulturuli tradicia, mgZnobiaroba eqspresiulisadmi, aseve metaforuli potenciali substanciebsa da formebSi. ganvmartavT niSanTa socialur angaJirebas enaSi, vaswavliT rogor gamovixatoT mxatvrul JestSi, rogor gavigoT, da ras niSnavs - CavrToT samyaro sakuTar subieqturobaSi. vaswavliT ferisa da sinaTlis fsiqikur, fizikur, da isev da isev, metaforul Tvisebebs. vurCevT sifxizles kulturuli diskursebisa da strategiebisadmi, art marketis politikisadmic ki.

 

magram amave dros gulwrfelad vaRiaroT, rom is erTaderTi umniSvnelovanesi, rac kulturis arsebobas amarTlebs da aserig fasdaudeblad Seiqms mas, am CamonaTvalSi ar aris, saerTodac, is aq ar aris; kulturuli cnobierebis farglebSi mxolod ena da politika arsebobs.

 

ai, raSi mdgomareobs swavlebis paradoqsi: neofiti kulturis xafangSi ise unda SeviyvanoT, rom igi mis ukan ar daixuros. cnobiereba unda damkvidrdes kulturaSi, enaSi, aiTvisos da gaacnobieros igi, mogvianebiT, Tu garRvevis bednieri SemTxveva Sedga, SesaZloa misTvis kvlavac saWiro gaxdes Semobruneba kulturaSi TviTgamoxatvisaTvis, magram amasTan erTad, cnobiereba mudam monadiris instiqtiT unda iyos aRWurvili - mzadmyofi, fxizeli sakuTari fsiqikis mimarT, raTa xelidan ar dausxltes, SeZlos moixelTos is umTavaresi - `patara~. kulturul sivrceSi myofi cnobiereba garemosTan unda urTierTobdes, magram amave dros unda darCes ufskrulze Seyvarebul gandegilad. buda ambobda: `religiisaken moqceul yaCaRs meti Sansi aqvs WeSmaritebasTan misaaxloeblad, vidre ubralo mokvdavs~, da qristec, masTan TanxmobiT ambobs: `netavi ki civi iyo an cxeli, magram vai, rom nelTbili xar~.

 

xelovnebis swavleba SeuZlebelia, magram gzaTa gayvana, gadasaxtomi adgilis gaTavisufleba SesaZlebelia. da ai, kidev ra SeiZleba - gavaRvivoT siyvaruli da ltolva garRvevisaken. aki aseTi garRvevis gareSe mxatvari mxolod kulturul niSanTa ubadruki kompilatoria. am rolSi ki man SesaZloa moigos samyaro, magram waagebs suls.

 

moviyvan habemasis metaforas am naxtomis Sesaxeb, sadac igi Semoqmedebis adornoseuli gagebis suraTs xatavs. Tanamedrove Semoqmedebas igi adarebs aqtiobas mzveravTa razmisa, romelic dazverviTi miznebiT ucnob adgilas dabinavdeba, Tavs igdebs ra moulodnel da saSiS SejaxebaTa safrTxeSi, ipyrobs jerac auTvisebel momavals da iZulebulia orientirdes, e.i. – mimarTuleba eZios ucnob adgilas rukis gareSe. habemass aq daaviwyda exsenebina komunikaciis Sansis sruli gamoricxulobis, aseve - garedan ramenairi daxmarebis SeuZleblobis Sesaxeb. am da zogierTi sxva damatebiT ufskrulis xati kidev ufro sruli iqneboda.

 

xelovnebis swavleba SeuZlebelia, magram gzaTa gayvana, naxtomisaTvis adgilis momzadeba SesaZlebelia. saWiroa cnobierebis provocireba RirebulebaTa mimarT dabneulobaze, ukanaskneli saidumlosaken veluri, aulagmavi ltolvis gaRviveba.

  

iq, im gasufTavebul sivrceSi, Sors kulturuli tradiciebisagan, sufevs Cveni individualobis mizezi. swored aqedan Sobs igi - mxatvari - Tavisi obieqtis, Jestis, damokidebulebis unikalurobas. kultura aq mxolod samzareuloSi mofusfuse erTguli moaxlea, romelic patronis receptebiTa da gankargulebiT amzadebs sakvebs. mxolod aseTi adgilidan gvevlineba yvelaze iSviaTi da diadi saswauli dedamiwaze - `uSualo piradi gancda~. mxolod am dros, sityva mxatvari aRar niSnavs oden `profesias~, aramed ukve gulisxmobs niWieri adamianis daniSnulebasa da misias - yoveldRiuri yofis madlsmoklebul rutinaSi WeSmaritebis pirovnuli gancdis dResaswaulis kaSkaSa naperwkali daamkvidros.

 

a k a d e m i a

 

Soreuli warsulis saberZneTSi, sinaTliTa da sinorCiT savse mis baRebSi akademia berZeni mogvis winamZRvrobiT SemoqmedebiTi azris sauflos warmoadgenda. es azri, es moazrovne azri (rogorc haidegeri uwodebda) ar gamoacalkevebda sakuTar Tavs sivrcidan, ar cdilobda gaformebuliyo rogorc sagani, rogorc faseuloba, rogorc gacvliTi sidide. is Sehxaroda sakuTar Zalas, tkbeboda unariT - gamoecalkevebina drosa da sivrcidan waruvali xatebi.– sixaruli ganmsazRvreli iyo moazrovne azris SemoqmedebaSi. aseTi iyo azri akademiaSi

 

Cveni drois mijnasTan viTareba radikalurad Seicvala. akademiam ikisra logosis ganyenebuli da amaRlebuli (istoriulad gaformebuli) xatis erTaderTi da sruluflebiani reprezentatoris misia. es xati ganasaxierebda  codnis uryev avtoritets, warmoadgenda mas rogorc raRac sagnobrivs, rogorc erTgvar konkretul yofas - absoluturi Rirebulebis mqones. amgvari akademiis xati saxifaTo xdeboda CvenTvis Tavisi statiurobiT, qedmaRlobiT, Tavisi erogentulobiT, srulyofilebaze pretenziiT. man iwyo Cvengan gaRmerTebis, morCilebis, qedis moxris moTxovna. ganTavisufleba sakuTari TviTobis tvirTisagan -  sokrates mixedviT, codnaSi nebismieri garjis erTaderTi mizani - srulebiT iqna daviwyebuli. moazrovne azris anci sixaruli, misi usazRvro Tavisuflebismoyvareoba aq mxolod dacinvas, ukeTes SemTxvevaSi gaugebrobas iwvevda. am situacias haidegeri ase gamoexmaura: `nu eZebT filosofias universitetebSi~.

 

Cvens dReebSi, viTarebaSi, rodesac modernistuli problematika ganuwyveteli ganaxlebis misi vitaluri moTxovnilebiT srulad iqna legitimirebuli kulturul cnobierebaSi, rogorc institucia, pirveli akademia daemxo, man ngreva iwyo, mis istoriulad qedmaRal auras aqa-iq   bzarebi gauCnda. veeba xis CrdilqveS sinaTlis aTinaTi aTamaSda, haeri gaTba. TandaTan gamoCnda moazrovne azrisa da mgrZnobiare grZnobis oazisebi, Tumca sityva `akademiis~ aura jerac ar gawmendila, igi kvlav aRZravs mowiwebul SiSsa da TrTolvas, zogjer kvlav iTxovs upirobo pativiscemas. misi xati jer kvlav Sorsaa xsenebuli baRis xatisagan, baRisa, sadac yvelaferi formirebis eqstatiur dinamikas eqvemdebareboda, sadac xelovneba mxolod sixarulsa da aRmafrenas iwvevda, romelsac araferi hqonda saerTo monur Tayvaniscemasa da legitimirebul formaTa Tu avtoritetTa gaRmerTebasTan. magram msgavseba TvalsaCinoa da aseve sagulisxmoa akademiis, rogorc veeba Crdilmfeni xis -  sasixarulo TamaSTaTvis gankuTvnil, samyaros yvela saidumloTa momcvel naTliTmosil velad rekonstruqciis tendencia.

 

m x a t v a r i

 

sityva mxatvari - rogorc  cneba da rogorc socialuri statusi, gagebul unda iqnes rogorc erTgvari fundamentaluri, (Tavisi RirebulebiT) magram, miuxedavad amisa, rac  ar unda paradoqsalurad JRerdes, mxolod droebiTi orientacia, romelic gadalaxul unda iqnes da mTelis RiaobaSi sakuTari Tavis aRmoCenisaken sulis mizanmimarTuli  moZraobis procesis wiaR unda darCes.

 

xelovnebaSi Cven gvxvdeba mravali lamazi magaliTi aseTi moZraobis, daZlevis, aseve - aRsrulebisa.

 

Cven gvaxsovs, rom diuSani winaaRmdegi iyo misTvis mxatvari ewodebinaT. da amaSi araferia erogentuli. mas ubralod, esmoda, rom sityva `mxatvari~, rogorc sazogadoebriv cnobierebaSi damkvidrebuli permanentuli da dausrulebeli socialuri statusi, ar Seesabameba am TviTgamabaTilebeli (cnobieri da zemoTxsenebuli moZraobis FfarglebSi) cnebis realur funqcias. es realuri funqciaa -  iyos erT-erTi SesaZlo fundamentalur orientaciaTagan da mxolod etapi - zemoTaRwerili sulis winsvliTi moZraobisas.

 

rogorRac uxerxulia, miamituri, axirebulobadac ki moCans - uwodo mxatvrebi, an gansazRvro rogorc mxatvris profesionaluri kariera is, rac van gogma, gogenma, rodkom, reinhartma, diuSanma, boisma ganvles. absurdia ecado - mxatvruli aqtiobisa da mxatvruli miznebis CarCoebSi moaqcio maTi nostalgiuri ltolva sruli da upirobo prezentulobisaken.

 

amgvar adamianTa bediswerebSi saxezea Seufasebeli magaliTi saboloo aRsrulebisaken mouxelTebeli swrafvis procesSi cneba `mxatvarze~ orientaciis daZlevisa.

 

.diuSanma amgvari gadalaxva (`mxatvarze~ orientaciisa) mdumarebis napirze daasrula.

 

boisma sakuTari Tavi socialurisadmi msxverplSi gaxsna.

 

van gogma da gogenma moZraobis warmoudgeneli intensiobiT auares gverdi am orientacias sazRvrisaken - sikvdilisaken, rogorc ukanaskneli da naTeli gamosavlisaken mimarTebiT.

 

uorholTan es orientacia faseulobaTa srul gaTanabrebaSi da amgvarad saTamaSo sivrceSi gasvliT gamoixata.

 

sezans Tavisi mxatvruli artikulacia mTa `sent viqtoir~ - is aramxatvruli masis samsxverploze miaqvs ZRvnad. masSi igi hpovebs sakuTar - rogorc mxatvris aRsasruls da gamouTqmelis  srul prezentulobaSi aRidgens Tavs.

 

maT ver uwodeb ubralod mxatvrebs imis damatebis gareSe, rac cxads gaxdida maT Semdgom miswrafebas axla ukve gamouTqmelisaken. ratom ar SeiZleba vuwodoT maT, magaliTad, adornos mixedviT, `samsxverplo partizanebi~, an Tundac `mebrZoli berebi~. vfiqrob, Cvens droSi es saxelebi ufro sarwmunod JRers, ukidures SemTxvevaSi, bevrad ufro marTlad.

 

magram saqme xom ara Serqmeul saxelebSi, aramed miswrafebaTa swor gagebaSi, maT swor aRqmasa da SefasebaSia.

 

yovelive zemoTqmulis Semdeg zemoTaRweril konteqstSi masxrul ugvanobad warmogvidgeba (yovel SemTxvevaSi, me warmomidgeba) saxe mxatvari-selebrity-sa, (am sazRaurgadaxdili da ukve dajildovebuli mokvdavisa). es raRac dezertirobis, uwminduri sindisis, aRusrulebeli valis msgavsia. aki ar ganvicdiT aseT mtrul damokidebulebas msaxiob - selebrity-isTan dakavSirebiT, am statusiT igi  Tavisi bunebiT, misiiT warmogvidgeba. aq, xelovnebaSi, misias dasasruli ar gaaCnia - rogorc skorsezes filmSi `qristes ukanaskneli cduneba~. ieso Tavis msxverplSewirvaSi jvarze bolomde unda darCes - eWvebis gareSe gavides pirobiTad dasazRvruli da Cvens mier esoden Sesisxlxorcebuli sivrcis miRma, ukan moitovos yvela pirobiTi kmayofileba, bednierebis, siyvarulis  yvela  pirobiToba. yvelaferi, rac axla CamovTvaleT, msaxiobTa xvedria (pirobiTi TamaSebi maTi saqmea), xolo orientacia `mxatvari~ - esaa gzad samsxverplo ritualisaTvis SeCereba da kvlav -  gzis gangrZoba.

 

`rodesac kari gaiReba, qvas, romliTac akakunebdnen, ubralod agdeben - igi saWiro aRaraa~  es Zenis gamoTqmaa da nebismier azrs, nebismier formas, nebismier cnebas, nebismier statuss exeba; yvelaferi es mxolod saSualebaa daniSnulebis adgilze misaRwevad. aseTivea viTareba sityva, cneba da status `mxatvarTan~ mimarTebiT - igi ganqarvebadi nislia.

 

Semdgom raRaa, iq, sazRvris miRma, mxatvris, xelovnebis miRma?

 

pasuxi imedismomcemia, magram ara martiv WkuaTaTvis.

 

`vedebSi~ naTqvamia: `gasxivosnebis miRwevis Semdeg datkbi RviniT, cxenebiTa da qalebiT.* mouxelTebeli, gonmiuwvdomeli paradoqsia. es ra cinikuri Semobrunebaa, ra Seuracxmyofeli xumroba - `vedebTan~ TanxmobiT amdeni askezisa da sibrZneSi garjis Semdeg. vis SeeuZlia gaigos es metafora, es SeuboWavi Tavisufleba da axla ukve aRsrulebuli alqimia. aki is, rac CvenTvis mxolod moxmarebis sagania, aq fers icvlis da SeubRalav sakralur TamaSad warmogvidgeba. RmerTTan da samyarosTan erTad, anu - erTobaSi, anu erTSi, ganuyofelSi, sadac Tavad var cxenic, Rvinoca da qalic.

  

*Cven xom viciT, rom buda gasxivosnebis Semdeg aswavlida da araferi hqonda saerTo cxenebTan.b o l o s i t y v a o b a

    

arsebobs mosazreba, rom xelovneba - TamaSia, rom misi sazrisi aris TamaSi. eWvi araa, samyaros sazrisi TamaSia. magram TamaSi pirobiT sivrceSi - yovelTvis pirobiTi TamaSia da maTgan saukeTesoni, namdvil TamaSTa simulaciebia. magram namdvili TamaSebi iqaa - garRvevis miRma, `mefe solomonis qebaTa qebaSi~. maT damsaxureba sWirdeba.

 

simulireba saxaliso da saamoa, erTob TavSesaqcevi, magram - sibriyvea. es samefo samosia glaxakis sxeulze. erTaderTi realuri sargebeli, rasac simulaciisagan SeiZleba velodeT - isev da isev sailustracio masalaa.

 

lars triersis `idiotSi~ namdvili idioti mxolod erTi aRmoCnda, is, visac namdvili tkivili tanjavda da ara pirobiTi, ara inteleqtualur - simulaciuri, aramed, ubralod, tkivili. mogebulic mxolod is darCa. swored man daaRwia Tavi pirobiT sivrces.

 

danarCenebi...  dae, mkvdrebma izrunon sakuTar mkvdrebze~.